مقالات آموزشی (3)
قوانين مربوط به نويسندگان:
موضوع بعدي كه بايد در نظر گرفته
شود قواعد مربوط به نويسندگان است. چه كسي اطلاعات را جمعآوري نموده ؟
چه كسي تحقيق را انجام داده است؟ آيا شما اين حق را داشته ايد كه مقاله
نوشته و آن را چاپنمائيد؟ نام چه كساني بايد در مقاله ذكر شود ؟
اگر كار تحقيقاتي را براي طي دورة فوق ليسانس يا دكتري در كشور ديگري
انجام دادهايد، ميتوانيد دربارةكارتان مقاله بنويسيد. امّا بايد در مقالهاتان
مشخص سازيد كه تحت راهنمايي كدام استاد، كدام انستيتو(موسسه) و در كدام
كشور كار كردهايد.
اگر ميخواهيد اسم بعضي از افراد را به عنوان همكار و ... بياوريد بايد ابتداء
نظر خودشان را بپرسيد تامطمئن شويد مخالفتي ندارند .
اسامي ذكر شده در قسمت نويسندگان بايد مربوط به كساني باشند كه در كار
تحقيقي شركت داشتهاند و نهساير افراد . بعضي مجلات كه تعدادشان كمهم است
اجازة نوشتن جملاتي مثل "با استفاده از كمك فنيassistance"
"With the technical را بر روي
صفحه عنوان ميدهند .مجلات مايل نيستند تا اسم مسئول اداره يا سازماني كه
در آن تحقيق انجام شده را در صورتي كه در تحقيقنقش و تاثيري نداشته ، در
ابتدا و يا در هر جاي مقاله بياوريد .لزومي نيست بواسطه تعارف، اسامي بيتاثير
راذكر كنيد با استفاده از اسامي زياد قسمت عنوان نويسندگان مقاله اتان را
شلوغ ننمائيد .
قسمت نام نويسندگان مقاله، قسمت حساس و مشكل آفريني است و گردانندگان مجله راجع به اعتراضيكي از نويسندگان و يا ادّعا راجع به اينكه نتايج كارشان دزديده و دوباره چاپ شده حساس هستند .
بنابراين مطمئن شويد كه هر كسي كه نامش را نوشتهايد با چاپ مقاله به
صورتي كه شما تنظيم نمودهايدموافق است .
راهنمائيهاي زير براي قسمت نويسندگان پيشنهاد ميشود :
- نام اولين نويسنده بايد نام كسي باشد كه بيشترين مقدار از كار را انجام داده و بيشترين مقدار مقاله را نوشتهاست .
- نام دوّمي كه نوشته ميشود بايد مربوط به كسي باشد كه تحقيق را هدايت نموده و آنرا طراحي كرده و درنوشتن مقاله كمك نموده است به عبارت ديگر كسي است كه كمترين مقدار كار عملي را انجام داده است . بعداز آن نام افراد را براساس كم شدن نقش شان در انجام كار تحقيقي بياوريد .
حق انحصاري در مورد چاپ مطالب: Copyright
وقتي كسي مطلبي را مينويسد چه كوتاه باشد چه بلند، بطور طبيعي نسبت به نوشتة خود داراي اختيارات وحقوقي ميگردد ، تعلق گرفتن اين حقوق براين مبناست كه از آنجا كه وقت خود را صرف انجام كار و نوشتنمطلبي نمودهايد، پس نسبت به آن داراي حق و امتياز ميشويد. حال اگر كسي بخواهد از مطلبتان استفاده نمايداين انتظار را داريد كه براي استفاده از آن از شما اجازه گرفته و راضيتان نمايد. شما بعنوان نويسندة مقاله حقانتخاب داريد كه از مقاله اتان در كجا و چگونه استفاده شود. به اين قانون قاعده حق انحصار چاپ(Copyright) گويند. شما حق انحصار كارتان را داريد . اگر كار نوشته شدهاي بخواهد چاپ شود ، معمولاً نويسندگان با توافقرسمي بعضي و يا تمامي حقوق انحصار خود را به ناشر واگذار مينمايند .
دو حق از اين حقوق عبارتند از :حق گرفتن كپي از كار چاپ شده ، و حق اجازه در توزيع اين كپي ها. اين حقوقبين المللي هستند ، بيشتر مجلات وقتي ميخواهند حق انحصار رعايت شود، آنرا در مجلة خود اعلاممينمايند، كه اين اعلام معمولاً با استفاده از علائم رايج براي اينكار انجام ميشود كه عبارتند از :
يك حرف C كوچك در يك دايره يا خود لغت حق انحصار (Copyright) كه گاهي بكار ميرود، علاوه بر اينهاسال انتشار و نام دارندة حق را نيز ذكر مينمايند .گاهي نيز از عبارت "تمام حقوق محفوظ است All rights reserved " استفاده ميشود .
نويسندگان مقاله در مجلات نيز دقيقاً همان حقوق نويسندگان كتاب را دارا ميباشند ، بنابراين وقتيمقالهاي توسط يك مجله بينالمللي پذيرفته شد از نويسنده ميخواهند كه با امضاء يك قرار داد رسمي تمامحقوق را به ناشر واگذار نمايد در اين حالت ناشر "دارندة حق انحصار" ميشود.
اجازه براي استفاده و چاپ مطالب :
اگر بخواهيد مطلبي مثل يك شكل يا يك جدول از كار منتشر شدهاي كه تحت حق انحصار است را مورداستفاده قرار دهيد بايد از دارندة حق انحصار اجازة بگيريد ، اين مسئوليت به دوش شما به عنوان نويسندةمقاله يا كتاب است ، كار چندان مشكلي نيست نامهاي به ناشر مينويسيد و در آن جزئيات دقيقي راجع بهقسمتي كه ميخواهيد از آن استفاده نمائيد و محلي را كه ميخواهيد از آن كپي بگيريد را مشخص ميكنيدبيشتر ناشرين با خواستههاي معقول بدون دريافت پول امّا به شرط راضي بودن نويسنده موافقت مينمايند .
در اين موقع با ارسال نامهاي براي نويسندة موافقتش را درخواست مينمائيد. وقتي توافق نويسنده را كسبكرديد كپي هر دو نامه را با مقاله خودتان براي ناشر يا سردبير مجلهاي كه ميخواهيد مقالهاتان را چاپنمايد، ميفرستيد. مواظب باشيد كه در مقالهاتان و تمام كپي هاي آن اين موضوع را بطور كامل با ذكر نام منبع ، نام نويسندگان،شماره نشريه، تاريخ و نام ناشر و... ذكر نمائيد .
يك نمونه از اجازه نامه را در مورد اجازة استفاده از شكلي در زير آمده است .
(Reproduced with premission from CSIRO Australia , from Jones, A.B. (1985)
Aust,J.Bot. 53, 121-125)
كه معادل فارسي آن كه در نوشتن مقالات و كتابهاي فارسي ميتواند بكار رود ميشود: (دوباره چاپ شدهاست با اجازه از موسسه CSIRO استراليا،اي .ب . جونز ، (1985) ، دارنده مقاله در مجله Aust.J.Bot ، جلد53، صفحه 125-121)
تضمين مطالب مقاله : Guarantee of material
با امضاء قرارداد و يا با فرستادن مقاله براي يك مجله نويسندگان آن بايد تضمين نمايند كه :
1. كار آنها اصلي بوده، يعني تاكنون چاپ نشده است .
2. نويسندگان خودشان كار را انجام داده باشند .
3. هيچ قسمتي از آن قبلاً چاپ نشده باشد.
4. با جاي ديگري راجع به چاپ تمام و يا قسمتي از آن توافقي صورت نگرفته باشد .
اگر بخش اصلي كارتان را قبلاً چاپ نمودهايد و حالا ميخواهيد قسمت ديگري از آن را چاپ كنيد بايد اجازةمجله قبلي را مبني بر استفاده از اطلاعات قبلي كسب نمود و آنرا براي ناشر جديد بفرستيد. بايد توجه داشتهباشيد كه اين موضوع در واقع رعايت حق انحصار در مورد مقاله خودتان است .
چاپ مقاله در گردهمايي علمي / مجله :
اگر مقالهاي را در يك كنفرانس
قرائت نمائيد خلاصه مقالات اين همايش معمولاً ديرتر از تاريخ برگزاري آنچاپ
ميشود .
حال اگر شما همان مقاله را براي مجلهاي بفرستيد اين خطر وجود دارد كه در
معرض دو اتهام قرار گيريد :
يكي چاپ دوبارة مطلب يا همان چاپ مضاعف و ديگري نقض قوانين حق انحصار، اگر مقاله مورد نظر درمجله تحقيقي زودتر از خلاصه مقالات كنفرانس چاپ ميشود. شما به اجازة سردبير مجله براي چاپ اينمقاله در كتابچه خلاصه مقالات كنفرانس (گردهمايي) نياز داريد حتي اگر قبل از فرستادن مقاله براي مجله آنرادر كنفرانس ارائه و قرائت نموده باشيد .
اگر برعكس، مقاله اتان در مجلهاي در حال چاپ شدن بود ولي در خلاصه مقالات كنفرانس زودتر چاپشد، شما نيازمند اجازة ناشر خلاصه مقالات كنفرانس براي چاپ مقاله اتان در مجله تحقيقي ميباشيد .گاهي ممكن است كه اطلاعات شما در كنفرانس و مجله با هم چاپ شوند و عواقبي را براثر اينكار در پيداشته باشند ، چاره چيست ؟ راه ساده اينستكه اينكار را انجام ندهيد يعني مقاله خود را فقط براي يكي از ايندو بفرستيد و يا قبل از ارائه مقاله براي مجله، آنرا از خلاصه مقالات كنفرانس خارج كرده و پس بگيريد.
منتظر نباشيد تا ببينيد كه آيا مجلة مقالهتان را ميپذيرد آنگاه بخواهيد آنرا از كنفرانس پس بگيريد .
بسياري از كارهاي ارائه شده در كنفرانس ها بصورت خام بوده و يا قسمتي از يك كار بزرگتر ميباشد. اگر كارشما نيز چنين ميباشد ميتوانيد كل آنرا براي مجلهاي بفرستيد، امّا اوّل بايد از گردانندگان كنفرانس براي چاپهمان قسمت هايي كه ارائه نموده بوديد اجازة چاپ بگيريد و در همان ابتداء براي سردبير بنويسيد كه چكاركردهايد.
اين خلاصهاي از قوانين حق انحصار (Copyright) بود ، حق انحصار موضوع پيچيدهاي ميباشد. ناشرينروي مسائل مربوط به حق انحصار بسيار دقيق هستند ، شما بايد قبل از اقدام به چاپ مقاله از موقعيت خود وحقوق انحصاري مطمئن شويد. توصيه ميشود كه براي گرفتن اطلاعات بيشتر به كتابهاي نام برده شده در بخشمنابع و يا حتي به سردبيران مجلات رجوع نمائيد .
بعد از فرستادن مقاله چه وقايعي رخ ميدهد ؟
پس از ارائه مقاله به مجله، ديگر كنترل آن از دست شما خارج شده است ، مقاله اتان براي ويراستاري و چاپميرود. اين مراحل پيچيده و معمولاً كند هستند (شكل 13) تنها راه سرعت بخشيدن به اين مراحل، اصلاح سريع مقاله و پاسخ دادن فوري به نامههاي سردبير و فرستادنهر چه سريعتر مدارك خواسته شده، ميباشد.
سردبير مجله :The editor
شما به عنوان نويسندة مقاله فقط يك چيز را مد نظر داريد و به آن فكر ميكنيد، آنهم نوشتن مقاله اتان و چاپآن است امّا سردبيران مسائل مختلفي را مدنظر دارند، ودر اين رابطه سه نوع مسئوليت دارند :
مسئوليت نسبت به مجله ، مسئوليت نسبت به نويسندگان، و مسئوليت نسبت به خوانندگان.
پس اولين و مهمترين وظيفه سردبيران كيفيت مجله است. يك سردبير مجله تمايل دارد كه ببيند بهترين مقالاترسيده چاپ شده و مقالات بد و يا داراي كيفيت پائين برگشت داده شدهاند .
بنابراين تعيين كيفيت و انتخاب مقالات مناسب وظيفه سردبير است . مقاله شما يكي از بيشمار مقالهاياست كه به دفتر مجله رسيده و ممكن است انگيزه خاصي را براي بررسي و چاپ بوجود نياورد .
مقاله اتان از سه جهت مورد بررسي قرار ميگيرد :
ابتداء بطور كلي بررسي ميشود كه آيا موضوع مطرح شده و مورد تحقيق قرار گرفته در مقاله، در حيطةموضوعات مورد بحث و نظر مجله هست يا خير؟ سپس محتواي علمي آن مورد بررسي قرار ميگيرد و در حالت سوم جزئيات فني و تكنيكي بيان مطالب وچاپ مقالهاتان بشرط قابل قبول بودن آن مورد بررسي قرار ميگيرد.
در دفتر بسياري از مجلات كار بدين
صورت است كه سردبير، مقالهاتان را دريافت كرده و بطور سريع به آننگاه
ميكند تا مطمئن شود كه موضوع اصلي كارتان براي مجله مناسب است. بيشتر
سردبيران اين اختيار رادارند كه مقالاتي را كه بطور واضح و روشني خارج از
ميدان كاري مجله است ، را بدون مشورت با ديگران وبصورت تام الاختيار
برگشت دهند. بيشتر سردبيران قضاوتي دربارة مقالهاي كه مناسب مجله بنظر ميرسدنمينمايند
بلكه فقط به موضوع مورد بحث مقاله نگاه كرده و داوران مناسبي را كه در
موضوع و رشته موردبحث مقاله مهارت و تخصص دارند را انتخاب مينمايند. سپس
از داوران ميخواهند تا نظرات خود را راجع بهمقاله بگويند.
داور مقاله : The referee
از داور مقاله ميخواهند كه كيفيت و محتواي علمي مقاله را بررسي كرده و نظر خود را راجع بهارزش داشتن مقاله براي چاپ، اظهار نمايد و يا در صورت عدم ارزشمند بودن براي چاپ، چطور ميتوان آنرااصلاح نمود .از داور مقاله انتظار ميرود تا به سوالاتي نظير سوالات فهرست شده در زير پاسخ دهد .
1 ـ آيا مقاله يك گزارش جديد و قابل توجه و يا يك كار و تحقيق تازه ميباشد؟
2 ـ آيا عنوان مقاله دقيق و رسا است ؟
3 ـ آيا مقاله چكيده دارد ؟
4 ـ آيا روشهاي مورد استفاده بخوبي شرح داده شده است ؟
5 ـ آيا آزمايشات بدرستي طراحي شده اند ؟
6 ـ آيا نتايج معتبر هستند ؟
7 ـ آيا نتايج بدرستي بيان و توصيف شدهاند؟
8 ـ آيا قسمتهايي از مقاله احتياج به حذف و كوتاه شدن و يا اضافه كردن مطالب و طولانيتر شدن ندارند؟
9 ـ آيا اطلاعات بيان شده، حقايق و ادعاهايي را كه در مورد آزمايشات اظهار شده را تائيد مينمايند؟
10 ـ آيا نتايج در كاري كه قبلاً چاپ شده باشد بطور كامل بحث نشده است ؟
11 ـ آيا مقاله به قدر كافي از منابع استفاده نموده و نام آنها را ذكر كرده است ؟
12 ـ آيا اشكال ، جداول و تصويرهايي كه وجود دارند ضروري هستند ؟
13 ـ آيا مقاله را از اينكه هست ميتوان بهتر نمود ؟
بنابراين شما به عنوان نويسندة مقاله بايد قبل از فرستادن و ارائه مقاله اين سوالات را در نظر بگيريد .
توصيههائيكه در ذيل آمده است شما را در انجام اينكار ياري مينمايد :
- حيطه و دامنهاي كه كار در صورت چاپ شدن، در برميگيرد.
- دقت منطقي موجود در كار
- تكرار پذيري
- دقت كار انجام شده
- پايهاي و اصلي بودن
- اهميت و مهم بودن كار
- ارتباط كار با موضوع
- اعتبار آماري كار
- كار برد موضوع مقاله براي حل مشكلات عملي
فرآيند اصلاح مقاله : The devision Process
فقط تعداد كمي از مقالات بدون انجام هيچ گونه اصلاحي براي چاپ شدن در مجله پذيرفته ميشوند.سردبير راجع به مقاله اتان با شما تماس خواهد گرفت ، اگر مقالهاتان رد شده باشد ، به طور قطع يك يا چندگزارش از داوران را دريافت خواهيد نمود كه توصيههايي جهت انجام تغييرات و افزودن آنها به دستنوشتههايتان را به شما ميدهند . علاوه بر اينها دعوت نامهايي را نيز دريافت خواهيد نمود كه شما را به انجامتصحيحات و دوباره فرستادن تشويق مينمايد. بخاطر داشته باشيد كه اگر مقالهاتان رد شده باشد به اين معنياست كه سردبير آمادة همكاري با شما براي قابل قبول شدن مقاله اتان براي چاپ در مجله است. هيچوقتسردبير را به عنوان يك دشمن يا فرد مغرض فرض ننمائيد ، بلكه او را به عنوان كسي بدانيد كه ميخواهد درچاپ مقاله اتان به شما كمك نمايد .
بايد نامة سردبير و گزارشات داوران را بدّقت خوانده و تصحيحات مورد نظر آنها را بطور دقيق انجام دهيدزيرا سردبير انتظار دارد كه شما به تك تك آنها عمل نمائيد . اگر با يكي از تصميمات ارائه شده موافق نيستيدبايد دلايل دقيق و حتي ريز و جزئي را براي سردبير بنويسيد ، امّا بايد بياد داشته باشيد كه تقريباً هميشهسردبير بجاي دلايل شما، حرف داور مورد اعتماد خود را قبول مينمايد، ممكن است سردبير يك كپي ازدست نوشتههايتان را كه بر اساس سبك نوشتاري ، تصحيحات دستور زبان ، مخفف ها و غيره ويراستاريشده را برايتان بفرستد. مقاله اتان را به سبك مورد نظر مجله نوشته و متن مقاله را بگونهاي بنويسيد كه بهتر و روان تر باشد، تمامتغييراتي را كه انجام دادهايد بررسي و كنترل نمائيد و مطمئن شويد كه معني و منظورتان در اثر تصحيحات تغييرنكرده است .
مقالهاتان را براساس گزارشات داوران تصحيح نموده و دوباره آنرا تايپ نمائيد ، كپي هاي نسخة تصحيحشدة جديد را به همراه نسخة قبلي و نامهاي كه بيان ميدارد كه چطور به هر مورد پاسخ دادهايد را براي سردبيربفرستيد . در اين حالت سردبير ممكن است كه مقاله را براي كنترل بيشتر پيش داوران بفرستد و يا تصميمبگيرد كه مقاله را يكدفعه بپذيرد .
وقتي كه مقالهاتان پذيرفته شد، بايد صبر كنيد تا تايپ شود. در اين مرحله ناشر برايتان كپي هايي از مقالة تايپشده را ميفرستد ، بايد به دقّت آنها را خوانده ، بررسي نموده و ايرادها را تصحيح نمائيد . غلط ها را با علائمنشان داده و با حروفي شبيه حروف استاندارد چاپي تصحيح كنيد ، مقاله تصحيح شده را هر چه سريعتر بهمجله برگردانيد، در اين مرحله نبايد هيچ تغييري را در متن مقاله بوجود آوريد كه اينكار باعث تأخير و ايجادايراد و غلط هاي بيشتري ميگردد، بيشتر سردبيران از نوشتههاي جديد صرف نظر مينمايند پس شما بايدفقط متن را از نظر غلط هاي تايپي بررسي كنيد و مطمئن شويد كه تمام اشكال و جداول در جاي خود آوردهشده و جابجا نگشته اند. بخصوص به جداول، نظري دقيق بياندازيد و كپي هائيكه دريافت نمودهايد را با متن تايپ شدة قبلي خود كه از قبل نگه داشتهايد بدقت مقايسه و كنترل نمائيد. اگر بعد از چند ماه از ناشر خبري دريافت ننموديد بايد با آنها تماس بگيريد تا مطمئن شويد كه مقاله يانامههايتان را دريافت نمودهاند، و در طي پست شدن و ارسال گم نشدهاند.اگر مقالهاتان رد شده و برگشت دادهشده، مايوس نشويد ، معمولاً براي رد مقالهاتان دلايل خيلي خاص و ويژهاي را دريافت مينمائيد. و گاهي همبراي بهبود مقاله اتان توصيههايي به شما ارائه ميشود، بر طبق آنها عمل نموده و اطلاعات و مطالب خود رادوباره تعبير و توجيه نمائيد ، براي مثال تجزيه و تحليل هاي آماري را دوباره انجام دهيد . با انجام اينكار و بااستفاده از مطالب، يك مقاله جديد و بهتر را بوجود آوريد و دوباره آنرا براي همان مجله بفرستيد. سعي نكنيدمقاله را براي مجلة ديگري بفرستيد ، زيرا شكل و قالب مقالهاتان براي مجله جديد مناسب نبوده و رد ميشودو حداقل براي پذيرفته شدن مقاله ، بايد دوباره آنرا به سبك و قالب مجله جديد تايپ نمائيد
نتيجه : نوشتن مقالة علمي چندان هم مشكل نيست بشرطي كه بدانيد چه ميخواهيد بگوئيد .از توصيههاي ارائه شده در اين راهنما براي بهبود مقاله نويسي استفاده نمائيد ، مواظب باشد كه پيغامتانواضح و روشن باشد ، و راجع به ساختار انگليسي نوشتة خود زياد نگران نباشيد. در نهايت وقتي مقاله چاپشدة خود را در مجله مشاهده نمائيد احساس خوشحالي و سربلندي به شما دست خواهد داد.
فصل سوم
سبك نگارش علمي و انگليسي
اغلب مطالبي كه در اين راهنما نوشته شده را ميتوان براي نوشتن مقاله علمي به هر زباني ، بكار برد وليبعضي نكات در زبان علمي انگليسي وجود دارند كه بايد در نظر گرفته شوند. امّا در ابتداء يادآوري ميشود كهتعداد بسيار كمي از مقالات به خاطر متن انگليسي بد آنها رد شده و يا برگشت داده ميشوند، اگر محتوايعلمي مقاله به اندازه كافي خوب و قوي باشد، ايرادهاي مربوط به زبان را ميتوان رفع نمود، اگر چه بايد ذكركرد كه بعضي مجلات شايد بطور خود پسندانه و كوتاه نظرانه ، مقالهاي را كه زبان نوشتاري آنها ضعيف استرا براي تصحيح برگشت ميدهند، بايد در نظر داشت كه سبك نگارش انگليسي معمول با سبك نگارشانگليسي علمي تفاوت دارد . شما به عنوان نويسندهاي كه انگليسي را به عنوان زبان خارجي خود ميداند و مينويسد نبايد انتظار داشتهباشيد كه بتوانيد انگليسي كامل و ادبي را نگارش نمائيد . زبان انگليسي براي خوب نوشتن زبان مشكلي است،خود انگليسي زبانها نيز بين خودشان اين مشكل را دارند، راجع به نكات ريز گرامري زبان انگليسي نگراننبوده و وقت خود را صرف آنها ننمائيد ، اغلب سردبيران مجلات و يا ناشران، متن شما را اصلاح مينمايند،مهمترين مطلب اينستكه پيامتان واضح و آشكار باشد. براي اين منظور بايد در سبك نگارشتان به زباننوشتاري علمي دقت نمائيد ، تا بدين وسيله مزاحمت ها و موانع رسا بودن پيغامتان را كاهش دهيد .محتوايمطلب و مقالهاتان مهمترين نكته ميباشد و سبك نوشتاري نبايد براي شما مهمتر از محتوا گردد همانطور كهقبلاً هم گفته شد سردبيران معمولاً ايرادهاي مربوط به زبان در مقالهاتان را اصلاح خواهند نمود ، امّا وقتيميتوانند اينكار را انجام دهند كه قادر به درك و فهم هدف مقالة شما باشند پس سعي كنيد تا آنجا كه ممكناست مشخص و دقيق بنويسيد. از استفاده از عبارات گنگ و مبهم اجتناب نمائيد. درباره هر چيزي كهميخواهيد بگوئيد مطمئن باشيد. نكات زير را دربارة سبك نگارش علمي به زبان انگليسي در نظر بگيريد:
زبان ساده و بيان صريح :
هميشه ساده ترين راه را براي
بيان انتخاب نمائيد، از لغات ساده بجاي مشكل ، صريح بجاي مبهم ، و خلاصهاز
لغات آشنا و مصطلح بجاي نادر و از بين رفته استفاده نمائيد، تحت تاثير كتب
علمي پيشرفته قرار نگيريدچون اينگونه كتابها اكثراً بد نوشته ميشوند. مطلب
خود را با جملات پيچيده بيان ننمائيد ، اين نوع جملاتبراي نوشتن مقاله
مناسب نيستند. نوشتار علمي خوب آن است كه با عبارات ساده و مناسب موضوع
را مطرحو بيان نمايد هرچند موضوع علمي مورد نظر پيچيده باشد. متن را از
جملات مشكل و غير ضروري عاريسازيد ، زيرا نه تنها فهميدن مطلب و موضوع
علمي را متوقف ميسازند بلكه خواندن متن را از نظر فيزيكي نيزمشكل مينمايند.
لغات مشکل و غير ضروري:
لغت «غامض گويي» (Verbosity) ، را به ياد داشته باشيد كه به معني بيان كردن چيزي يا مطلبي به شكلپيچيده و مشكل آن است. اينكار براي ايجاد لحن و آهنگ در جمله و متن اهميت دارد امّا استفاده از اينكاربراي سبك نوشتاري علمي نامناسب است ، هميشه سعي كنيد از ساده ترين بيان استفاده نموده و از لغاتاضافي و افعالي كه بين عامه مردم بكار ميروند ولي معني دقيق و مشخصي ندارند، استفاده ننمائيد .
دوبار منفي كردن :
در زبان انگليسي ميتوانيد از دو لغت منفي و يا دو فعل منفي براي ايجاد جملات مثبت استفاده نمائيد،براي مثال داريم . "اين نامطلوب نيست" در اينجا "نيست ، منفي است و از آنجا كه "نامطلوب" نيز منفي استبه همين دليل اين دو منفي يكديگر را خنثي نموده و جمله معني مثبت پيدا ميكند كه بصورت ذيل معنيميدهد، "اين مطلوب است" اين نوع ساختار جملهاي رايج بوده واغلب در صحبت هاي عادي و ساده از آنهااستفاده ميشود ولي بهتر است از آنها در متون علمي استفاده ننمائيد . زيرا معمولاً تفاوت معنايي كوچكي بينمعني جمله مثبت و جمله دوبار منفي وجود دارد ، اگر زبان مادري شما انگليسي نيست بهتر است از استفاده ازاين ساختار اجتناب نمائيد.
نقل قول معلوم و مجهول :
بسياري از كتابهايي كه در رابطه با آموزش نحوه نگارش انگليسي نوشته شدهاند به شما ميگويند كه بايد ازاستفاده از بيان مجهول اجتناب نمائيد زيرا استفاده از آن، جملهاتان را گنگ و نامفهوم خواهد نمود . اين مطلبممكن است صحّت داشته باشد امّا در نوشتههاي علمي گاهي استفاده از نقل قول مجهول يك ضرورت است،جمله" ما تغيير را اندازه گيري نموديم " بيان معلوم بوده و مشخص است كه فاعل ما، بعضي كارها(اندازهگيري) را در مورد مفعولي (تغيير) انجام دادهايم ، امّا در نقل قول مجهول مفعول در ابتداي جمله ميآيد و فاعل را ميتوان با حروف ربطي كه معمولاً byاست در انتهاي جمله آورد "The Variation was measured by us "كه معادل فارسي روان" تغييربوسيلهما اندازهگيري شد" است همچنين در نقل قول مجهول ميتوانيد فاعل را ذكر نكنيد مثل: The variation was measured «تغيير اندازهگيري شد» .در اين حالت ميتوانيد فاعل را حذف نمائيد، علّت اينكه چرا بيان مجهول را بايد در سبك نوشتاري علميوارد كنيد اينستكه بيشتر اوقات فاعل كار ، شماي نويسندة مقاله هستيد ، پس فاعل مهم نبوده و نيازي نيست بهخواننده گفته شود كه اينكار را من انجام دادهام، مثل: "من تغيير را اندازه گيري كردم". خوانندگان ميدانند كهچه كسي كار تحقيقي را انجام داده زيرا اسمتان را روي صفحة عنوان مقاله ديدهاند. علاوه بر اين هر وقتتوانستيد بايد در جاي مناسب از بيان معلوم استفاده نماييد . زيرا اين كار به نوشتة شما تنوع و جذابيتميبخشد ، امّا اين كار را بايد وقتي انجام دهيد كه فاعل مهم باشد، مثل:"ويليامز(1985) دريافت كه ..." .
ضماير شخصي :
اگر از بيان معلوم استفاده مينمائيد اغلب خواهيد گفت "من" و يا "ما اين كار را انجام داديم" اگر كاري را انجامداده و يا فكر ميكنيد كه مطلبي را درست فهميده ايد استفاده از اين نوع بيان ايرادي ندارد و بايد مطلب موردنظرتان را ذكر نمائيد ، امّا هيچوقت نگوئيد "اين موضوع توسط ما اينطور احساس ميشود... " و يا "يكي از ما...زيرا نوشتن مطلب علمي اين را ميطلبد كه از فرضيات و حدسهاي شخصي دوري نموده و مطالب قابلخواندن و حقيقي را عرضه نمائيد. گاهي اوقات استفاده از ضمائر شخصي متن را زيباتر كرده و خواندن آنراآسانتر مينمايد.
اسامي حاصل از افعال :
اين نوع اسمها را اسامي چكيده يا خلاصه گويند، ميتوانيد به سادگي از فعل يا مصدر يك اسم بسازيد مثلمصدر "اندازه گيري كردن" كه به شما كلمه "اندازه گيري" را ميدهد ، كه در زبان انگليسي يك اسم است ، و بههمين علّت بايد بعد از آن فعل بكار ببريد براي مثال بگوئيد "اندازه گيري انجام شد" اغلب آسانتر است كه از فعل استفاده نموده و بگوئيد كه بعضي چيزها انداه گيري شد، در اين صورت نبايدبنويسيد "اندازه گيريها روي تغيير انجام پذيرفت" بلكه بايد بگوييد " تغيير اندازه گيري شد" و يا همانطور كهقبلاً ديديم اگر فاعل مهم باشد بايد بنويسيد "ويليامز (1988) تغيير را اندازه گيري نمود"مثالهاي معمول ساخت اسم از مصدر عبارتند از : "توليد" از "توليد كردن" "تعبير" از "تعبير كردن" و غيره . استفاده از چنين اسامي در اغلب موارد جملات طولاني و مبهمي را ميسازد كه اين طول اضافي در جملاتانگليسي با پسوند"tion" ايجاد ميشود و همين پسوند است كه باعث به كارگرفتن افعال اضافي ميگردد.مبهم بودن معاني حاصله از مخفف شدن در اين گونه اسامي باعث ميشود كه افعال ديگري كه معمولاًافعال ضعيف و نارسا هستند را بايد به همراه آنها بكار گيريد.اين اسامي رابا فعلهايي به كار گيريد كه به شما امكان بيشتري در بكارگيري فاعل و بيان صريح تر، دقيق ترو... ميدهد. در نوشتارهاي علمي امروزي اين اسامي خلاصه شده بسيار رايج هستند ،امّا بايد از استفاده از آنها اجتنابكنيد . وقتي دست نوشتههاي خود را مرور مينمائيد بدنبال اين اسامي نيز باشيد. اين اسامي را ميتوان با ديدنپسوندهايي مثل tion و cy, ness, ment , sion تشخيص دهيد و بجاي آنها از يك فعل مناسب استفادهكرده و جمله را دوباره مرتب نمائيد . اين تغييرات ممكن است باعث كوتاه شدن جمله و واضح تر شدنمقصود و ساختار آن گردد.
اسامي مركب :
اين نوع اسامي را به آساني ميتوان تعريف نمود. اينها يك سري اسم هستند كه بدنبال يكديگر قرارگرفتهاند تا يك عبارت را بسازند. بعضي از آنها از لحن زيبا و هيجان انگيزي برخوردارند. امّا اين عبارات در واقع مفهوم و منظور اصلي را ارائه نميدهند ، و پيام را غير مشخص و گنگ مينمايند. دراينحالت حتماً راههاي ديگري براي بيان مطلبي كه قصد ابراز آنرا داريد وجود دارد . نويسندگان ضعيف و غيرمسلط معمولاً از اين لغات و عبارات استفاده مينمايند. تا آنجا كه ميتوانيد از اين اسامي مركب استفادهننمائيد . درك اين اسامي بسيار مشكل و متن نگارش يافته با آنها نامفهوم است لذا براي نوشتن از انگليسيساده استفاده كنيد.
توجه داشته باشيد كه در اسامي
مركب معمولاً از اسمهاي گرفته شده از افعال و يا از اسمهاي خلاصه شدهاستفاده
ميشود .
گاهي اوقات بجاي استفاده از آنها ميتوانيد به عقب برگشته و جمله را با
استفاده از افعال مناسب بطور صحيحو با معني و در ضمن، رسا بنويسيد براي
مثال در موارد زير به راهي كه ميتوانيد اسامي مركب را بسازيد توجهنمائيد ،
ميتوانيد با عبارت زير شروع كنيد :
تحقيق باعث ميشود كه: Research , wich lead on to :
انتشار تحقيق سپس:Research dissemination then :
انتشار نتيجه تحقيق سپس :Research result dissemination then
بهبود و سيستم انتشار نتيجه تحقيق و:Research tesult dissenlination improvement and:
روشهاي بهبود سيستم انتشار نتيجه تحقيق : Research result dissemination improvement methods:
درك عبارت آخر بسيار مشكل بوده و كلمات آن داراي آهنگ و رديف نيست بنابراين بهتر است آنرا با استفادهاز افعال شكسته و بگوئيد :روشهاي توسعه دادن انتشار نتايج تحقيقات ،
Methods of improving the dissemination of the results of research,
متأسفانه اسامي مركب در نوشتارهاي علمي امروزي بسيار معمول و رايج هستند، امّا بايد بدانيد كه وجود آنهانشانهاي از سبك نوشتاري بد نويسنده است . تا دو اسم را ميتوان به راحتي درك كرده و فهميد ولي با افزودهشدن بيشتر، معني عبارت از دست ميرود .به متني كه نوشتهايد نگاه كنيد و هركجا دو يا تعداد بيشتري اسم را با يكديگر يافتيد به عقب برگرديد و سعيكنيد بجاي اسامي ، جمله ،يا عبارت را با استفاده از افعال بنويسيد.
جملات طولاني :
تا آنجا كه ميتوانيد از نوشتن جملات بلند پرهيز نمائيد و بجاي آنها از جملات كوتاه استفاده كنيد ، هرچند كه گاهي در مقالات علمي نميتوان از جملات بلند استفاده نكرد و جمله با چه مقدار طول جمله بلندمحسوب ميشود ؟ هر جملهاي كه پس از تايپ بيش از دو خط طول داشته باشد جمله بلند تعريف ميشود،بخاطر داشته باشيد كه مخلوطي از جملات بلند و كوتاه باعث تنوع و جذابيت نوشته اتان ميشود . مشكلجملات بلند اينستكه تا فهميدن پيام جمله ، بايد تمام آنرا به خاطر سپرد ، و از آنجا كه اطلاعات بسياري درجملة بلند پشت سر هم رديف شده و با يكديگر آمدهاند ، عملاً فهميدن پيام جمله مشكل است ، در اينحالتبراي تصحيح جمله به عقب برگشته و جايي را بيابيد كه بتوانيد جمله را از آنجا به چند قسمت تقسيم نمائيد.
قبل از اين كار سعي كنيد جمله را بطور مجزّا خوانده و از خود بپرسيد كه «آيا تمام منظور جمله را ميفهميد؟»
اشتباه در معني و شكل كلمات :
مطمئن شويد معني تمام كلماتي را كه استفاده نمودهايد را ميدانيد. از كلمات بلند بدليل خوش آهنگ بودنشاناستفاده نكنيد مگر اينكه از معني آنها مطمئن باشيد، اگر آنها را اشتباه به كار برده باشيد ممكن است كه خيلينادان و يا گيج بنظر آئيد . و منظور شما در پردة ابهام بماند، پس بهتر است از چند لغت ساده و هم معنا استفادهنمائيد تا معناي صحيح را رسانده و براحتي درك شوند ، لغات زيادي در انگليسي وجود دارند كه ظاهراًيكسان هستند، ولي در معنا با يكديگر فرق دارند. چند تا از كتبي كه در فهرست منابع ذكر شدهاند در اين موردبحث نمودهاند. بياد داشته باشيد كه لغاتي نظير (اطلاعات)Data و (معيار) Criteria، جمع هستند و مفردندارند ، بنابراين بايد آنها را جمع بكار برده و بنويسيد "اطلاعات نشان داده شدهاند" و "يا معيارهايي كهاستفاده كرديم اينها بودند..."
نمادها و مخفّف ها :
نمادها به سيستمي از علامات و يا حروف اطلاق ميشوند كه معني خاصي دارند، و اگر معني نمادي را ندانيدنميتوانيد به منظور و مفهوم جملة حاوي آن ؛ دست يابيد. تمام رشته هاي علمي براي خودشان لغات فني دارند كه بطور خاصي آنها را مخفف كرده و بيان مينمايند، امّابايد خيلي مراقب باشيد كه در دست نوشتههايتان از اين نمادها بدون توضيح قبلي استفاده ننمائيد .
زبان انگليسي زبان علمي امروزي دنيا است زيرا بسياري از مردم اين زبان را درك كرده و ميفهمند هرچندممكن است اينطور فكر كنيد كه همه معاني لغات خلاصه شده را ميدانند امّا در اشتباه هستيد ، ساير محققينكه در رشتههاي ديگري به جزء رشته شما هستند معني اين اصطلاحات را درك نميكنند بنابراين مراقبباشيد و دست نوشتههايتان را بازنگري كنيد و مطمئن شويد كه تمام نمادها و مخفف ها را قبلاً تعريف وتوصيف نمودهايد.
پایان
منبع : http://www.irib.ir/amouzesh/neartp/page_sh.asp
جواد شعوری